Spotkanie sieci ENCA w Warszawie

Wspólnie o przyszłości opieki okołoporodowej w Europie!

W kwietniu 2026 roku Fundacja Rodzić po Ludzku miała zaszczyt gościć spotkanie ENCA w Warszawie. European Network of Childbirth Associations to europejska sieć organizacji działających na rzecz poprawy opieki okołoporodowej dla kobiet i dzieci. Skupia aktywistki, rodziców oraz edukatorów, którzy wspólnie pracują nad podnoszeniem standardów opieki w czasie ciąży, porodu i połogu w całej Europie.

Co roku przedstawicielki organizacji członkowskich spotykają się w jednym z krajów, aby dzielić się doświadczeniami, omawiać aktualną sytuację w swoich systemach opieki oraz wspólnie szukać rozwiązań. To także przestrzeń wzajemnego wsparcia i budowania międzynarodowej współpracy.

Spotkania i wymiana doświadczeń

Podczas weekendowego spotkania uczestniczki miały okazję poznać polski kontekst opieki okołoporodowej.

Jednym z ważnych punktów programu było spotkanie z dr Barbarą Baranowską, która opowiedziała o historii oraz kierunkach badań prowadzonych przez środowisko naukowe położnych w Polsce.

Dzięki wsparciu Barbary Mazurkiewicz, wiceprzewodniczącej Warszawskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych, uczestniczki odwiedziły Muzeum Historii Położnictwa i Pielęgniarstwa. Usłyszały o historycznym tle opieki okołoporodowej w Polsce.

Z kolei dzięki uprzejmości dr. Wojciecha Puzyny, dyrektora Centrum Medycznego Żelazna, oraz dr Magdaleny Krauze, położnej Domu Narodzin i oddziału porodowego, możliwe było zwiedzanie Szpitala Specjalistycznego im. Św. Zofii w Warszawie, w tym Domu Narodzin.

Opieka okołoporodowa w Europie

Podczas spotkania przedstawicielki organizacji członkowskich przedstawiły aktualną sytuację w swoich krajach. Choć systemy opieki różnią się między sobą, wiele wyzwań pozostaje wspólnych.

W Czechach poród szpitalny pozostaje jedyną realnie dostępną opcją w ramach systemu. Mimo formalnej możliwości porodów domowych, bariery prawne znacząco ograniczają ich dostępność. Zwracano uwagę na wysoki poziom interwencji oraz trudności w egzekwowaniu praw kobiet.

W Grecji odsetek cesarskich cięć utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie (ok. 62%), co odzwierciedla silną medykalizację porodów. Jednocześnie rośnie świadomość społeczna dotycząca przemocy położniczej i coraz więcej położnych publicznie wspiera kobiety w tym obszarze.

W Wielkiej Brytanii obserwuje się pogorszenie dostępności opieki w porodach pozaszpitalnych oraz zamykanie centrów porodowych. Trwa debata dotycząca ograniczania dostępu do porodów domowych dla kobiet w ciążach podwyższonego ryzyka.

Holandia, mimo silnej tradycji opieki położniczej, również doświadcza zmian. Rośnie liczba interwencji medycznych, a odsetek porodów domowych stopniowo spada.

W Irlandii niemal wszystkie porody odbywają się w szpitalach, a kobiety w badaniach deklarują potrzebę większego dostępu do opieki prowadzonej przez położne. Wyzwania dotyczą także jakości opieki poporodowej.

W Niemczech utrzymuje się wysoki odsetek cesarskich cięć (ponad 30%), a w Hiszpanii trwają działania na rzecz prawnego uznania przemocy położniczej.

W Belgii, mimo stosunkowo umiarkowanych wskaźników interwencji, badania pokazują, że aż 40% kobiet doświadczyło przynajmniej jednej formy przemocy położniczej, przy czym wiele z nich nie identyfikuje tych doświadczeń jako przemoc.

Wspólne wyzwanie: przemoc położnicza

Jednym z najważniejszych tematów, który pojawiał się we wszystkich raportach, była przemoc położnicza: skala, różne definicje oraz brak systemowych rozwiązań w wielu krajach.

Podczas spotkania uczestniczki wspólnie analizowały możliwe kierunki działań, zarówno na poziomie prawnym, jak i systemowym. Wymiana doświadczeń pokazała, jak ważna jest współpraca międzynarodowa w dążeniu do realnej zmiany.

Wspólna misja

Celem ENCA jest wspieranie zmian systemowych, promowanie praw kobiet oraz rozwijanie standardów opieki. Mają zapewniać bezpieczeństwo, godność i szacunek w okresie okołoporodowym. To także działania na rzecz zwiększania świadomości społecznej. Tydzień Godnego Porodu to inicjatywa, która wypłynęła z ENCA!