W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta, Rzecznika Praw Dziecka, środowisk medycznych oraz organizacji społecznych działających na rzecz praw kobiet i pacjentek. Posiedzeniu przewodniczyła poseł Katarzyna Sójka. Wśród organizacji społecznych głos zabrały m.in. Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Fundacja Matecznik.
Zamykanie porodówek a bezpieczeństwo kobiet
Głównym tematem dyskusji była pogarszająca się dostępność opieki okołoporodowej wynikająca z likwidacji kolejnych oddziałów położniczych. Tylko w styczniu działalność zakończyło kilkanaście porodówek, co rodzi poważne pytania o bezpieczeństwo kobiet w ciąży, rodzących i w połogu – zwłaszcza w mniejszych miejscowościach.
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło jako rozwiązanie tymczasowe model polegający na:
-
zapewnieniu obecności położnej przy Szpitalnym Oddziale Ratunkowym,
-
zabezpieczeniu transportu karetką z ratownikiem medycznym.
Stanowisko Fundacji Rodzić po Ludzku
Fundacja Rodzić po Ludzku podkreśliła, że rozumie konieczność zmian organizacyjnych w systemie opieki okołoporodowej, wynikających m.in. ze zmian demograficznych. Jednocześnie zwróciliśmy uwagę, że proponowane obecnie rozwiązania mają charakter doraźny i nie mogą stanowić docelowej odpowiedzi systemowej.
Zabezpieczenie SOR-ów obecnością położnej nie zapewnia kobietom realnego poczucia bezpieczeństwa ani opieki zgodnej ze Standardami Opieki Okołoporodowej. Brakuje również rzetelnej oceny bezpieczeństwa przed decyzjami o likwidacji oddziałów położniczych.
Zwróciliśmy uwagę na niedostateczny obowiązek informacyjny wobec pacjentek. Kobiety muszą wiedzieć:
Brak tych informacji oznacza przenoszenie odpowiedzialności systemowej na pacjentki i naruszenie ich praw.
Potrzeba dialogu i rozwiązań systemowych
Podczas posiedzenia podkreśliliśmy konieczność pilnego rozpoczęcia dialogu z udziałem Ministerstwa Zdrowia, NFZ, środowisk medycznych, ekspertów oraz organizacji pacjenckich. Celem powinno być wypracowanie spójnego, docelowego modelu opieki okołoporodowej, opartego na aktualnych mapach potrzeb zdrowotnych, odpowiednio wycenionego i odpowiadającego na realne potrzeby kobiet.
Fundacja Rodzić po Ludzku przedstawiła alternatywne propozycje systemowe, w tym:
-
większe wykorzystanie kompetencji położnych,
-
model ciągłej opieki położnej oraz położnej koordynującej,
-
refundację porodów domowych,
-
wprowadzenie bonu porodowego,
-
rozwój izb i centrów porodowych jako realnej alternatywy dla zamykanych oddziałów.
Co dalej?
Przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia rozwiązanie ma charakter dobrowolny dla szpitali. NFZ przeznacza na ten cel ponad 3 mln zł rocznie na placówkę. W najbliższym czasie kluczowe będzie ustalenie, ile podmiotów faktycznie przystąpi do programu oraz czy odpowie on na rzeczywiste potrzeby kobiet.
Fundacja Rodzić po Ludzku będzie uważnie monitorować dalsze decyzje i działania w tym obszarze. Mamy nadzieję, że posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Praw Pacjenta stanie się początkiem realnej, systemowej debaty o bezpieczeństwie kobiet i noworodków – a nie jedynie reakcją na kolejne kryzysy.
