Łagodzenie bólu porodowego – twoje prawa

Ból porodowy to naturalna część porodu, ale masz prawo do jego łagodzenia i wsparcia. Z tego artykułu dowiesz się, jakie metody łagodzenia bólu przewiduje standard opieki okołoporodowej oraz kiedy możesz skorzystać ze znieczulenia.

Szpital powinien oferować metody niefarmakologiczne i co najmniej jedną farmakologiczną.

Standard wymienia niefarmakologiczne metody łagodzenia bólu, które powinny być dostępne dla wszystkich kobiet rodzących. Opisuje również, w jaki sposób powinny być stosowane metody farmakologiczne, w szczególności analgezja regionalna (znieczulenie zewnątrzoponowe). Nie ma jednak zapisu, który gwarantuje dostęp do tego znieczulenia wszystkim kobietom rodzącym. 

Zgodnie ze Standardem personel medyczny ma obowiązek jasno i rzetelnie powiedzieć Ci, jakie są dostępne sposoby łagodzenia bólu podczas porodu oraz umożliwić Ci ich zastosowanie, jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych.

To Ty decydujesz, czy chcesz korzystać tylko z naturalnych metod łagodzenia bólu, czy wybrać znieczulenie farmakologiczne. Masz też prawo zmienić zdanie w trakcie porodu.

Niefarmakologiczne sposoby łagodzenia bólu

Standard wymienia szereg niefarmakologicznych metod łagodzenia bólu, które mogą być bardzo skuteczne i dostępne dla każdej kobiety rodzącej: 

• ruch i przyjmowanie wygodnych, wertykalnych pozycji, 
• korzystanie z pomocniczych sprzętów (piłka, worek sako, drabinki, materac, sznur porodowy)
• techniki oddechowe i relaksacyjne, 
• masaż i inne formy pracy z ciałem, 
• korzystanie z wody,
• metoda TENS, 
• akupresura 
• akupunktura. 

W stosowaniu i dobraniu metod pomoże Ci położna. 

Jednym z najprostszych i najbardziej intuicyjnych sposobów jest ruch. Możliwość chodzenia, zmiany pozycji, kołysania się czy korzystania z piłki porodowej może pomóc Ci wyraźnie zmniejszyć odczuwanie bólu i jednocześnie wspierać postęp porodu. Pozycje pionowe często sprawiają, że skurcze są łatwiejsze do zniesienia, a ciało lepiej współpracuje z ich rytmem.

Duże znaczenie ma także oddech i rozluźnienie. Spokojne, świadome oddychanie pomaga obniżyć napięcie i daje poczucie większej kontroli nad tym, co się dzieje. Wiele kobiet odczuwa ulgę również dzięki dotykowi. Standard wymienia akupresurę jako jedną z metod – uciskanie konkretnych punktów przeciwbólowych na ciele. Masaż też może realnie zmniejszać ból, szczególnie w okolicy dolnych pleców. Możesz próbować też ciepłych lub zimnych okładów.

W trakcie porodu możesz także korzystać z wody: prysznica lub wanny porodowej. Ciepła woda pomaga rozluźnić ciało i często przynosi wyraźną ulgę. Pod prysznicem korzystaj ze strumienia wody skierowanego w okolicę podbrzusza lub dolnej części pleców.

W niektórych placówkach dostępne mogą być również dodatkowe metody, takie jak TENS (czyli przezskórna stymulacja nerwów) lub akupunktura.

Farmakologiczne metody łagodzenia bólu

Standard opieki okołoporodowej opisuje szczegółowo farmakologiczne metody przeciwbólowe i podkreśla, że powinny być stosowane w sposób bezpieczny i świadomy. Jeśli naturalne sposoby nie przynoszą wystarczającej ulgi, możesz zdecydować się na metody farmakologiczne. Standard wymienia:  

• analgezję wziewną (gaz rozweselający) czyli wdychanie mieszanki gazów podtlenku azotu i tlenu przez maseczkę lub ustnik,
• leki przeciwbólowe z grupy opioidów podawane dożylnie lub przez pompę, 
• analgezję regionalną, czyli znieczulenie zewnątrzoponowe lub podpajęczynówkowe, podawane bezpośrednio do kręgosłupa.

W przypadku metod farmakologicznych Standard zwraca szczególną uwagę na bezpieczeństwo. Ich zastosowanie wiąże się z koniecznością częstszego monitorowania stanu Twojego i dziecka w trakcie porodu oraz po jego zakończeniu. 

Standard organizacyjny opieki okołoporodowej nie gwarantuje Ci dostępu do znieczulenia regionalnego, czyli tak zwanego znieczulenia zewnątrzoponowego. Istnieją jednak inne przepisy prawa, które zdaniem Fundacji mogą stanowić podstawę do uzyskania znieczulenia na życzenie.

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w naszym artykule. Wyjaśniamy w nim, jak możesz zadbać o dostęp do znieczulenia oraz jakie kroki podjąć w sytuacji, gdy mimo Twojej prośby i braku przeciwwskazań medycznych szpital odmówi jego podania: https://rodzicpoludzku.pl/strona-glowna/uslysz-glos-bolu/ 

Działania sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Dotacja finansowana przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027.”