Opieka laktacyjna  – twoje prawa

Opieka laktacyjna to wsparcie, które powinno być dostępne dla Ciebie od pierwszych chwil po porodzie. Sprawdź, jakie masz prawa w zakresie karmienia piersią i jaką pomoc powinien zapewnić personel medyczny zgodnie ze standardem opieki okołoporodowej.

Standard opieki jasno określa, że wsparcie w laktacji to proces, który powinien zacząć się w ciąży, trwać w czasie opieki szpitalnej i wtedy, gdy jesteś już z dzieckiem w domu. Powinna być sprawowana zgodnie z Twoją decyzją o sposobie żywienia dziecka. Wszystkie informacje, które będziesz słyszała, powinny być spójne i zgodne z aktualną wiedzą na temat laktacji.

Opieka laktacyjna w ciąży

Już w czasie ciąży położna podczas edukacji przedporodowej powinna przygotować Cię do karmienia piersią. Powinnaś dowiedzieć się, dlaczego warto odpowiednio długo karmić piersią i dlaczego jest ważne dla rozwoju Twojego dziecka, jak działa laktacja, jak wygląda prawidłowe karmienie, jakie mogą pojawić się trudności i jak je rozpoznać. Ważne jest też, abyś dowiedziała się, dlaczego pierwsze dwie godziny po porodzie, zwłaszcza kontakt skóra do skóry, mają znaczenie dla rozpoczęcia karmienia.

Opieka laktacyjna na sali porodowej

Po porodzie wsparcie laktacyjne zaczyna się od razu. Jeśli stan Twój i dziecka na to pozwala, powinnaś mieć możliwość nieprzerwanego kontaktu skóra do skóry, także po cięciu cesarskim.  Położna może zachęcać Cię do bliskiego kontaktu z Twoim dzieckiem, żebyś uczyła się zauważać sygnały chęci ssania piersi: aktywne, otwiera buzię, kręci główką. Położna pomoże Ci zauważyć te sygnały gotowości dziecka do ssania i wesprze Cię w pierwszym karmieniu, w przyjęciu wygodnej pozycji, bez pośpiechu i presji. Powinna też powiedzieć Ci, jak wygląda pierwsza doba w karmieniu piersią. 

Kiedy będziesz rozdzielona z dzieckiem z przyczyn medycznych, położna za Twoją zgodą pobierze z piersi siarę (lub pokaże jak pobrać)  i poda ją dziecku. Kiedy podanie siary nie będzie możliwe, położna przechowa ją do podania później. Siara to niezwykle cenna substancja, którą Twój organizm produkuje dla dziecka już w ciąży. 

Opieka laktacyjna na oddziale położniczym

Na oddziale położniczym wsparcie laktacyjne jest dostępne 24 godziny na dobę. Udzielają go położne, również edukator do spraw laktacji. Mają oni obowiązek nie tylko przekazywać Ci informacje, ale też aktywnie towarzyszyć. Obejmuje to: 

• pomoc w przystawieniu dziecka, 
• pomoc w przyjmowaniu wygodnej pozycji, 
• ocenę, czy ssanie jest skuteczne, 
• reagowanie, jeśli pojawią się trudności. 

W pierwszych dniach Twoje dziecko może chcieć ssać bardzo często, do kilkunastu razy na dobę. To naturalne i potrzebne dla rozkręcenia laktacji. Jeśli noworodek śpi dłużej, może być konieczne jego delikatne wybudzanie do karmienia po 3-4 godzinach od początku ostatniego karmienia (nie dotyczy to pierwszej doby).

Położna powinna obserwować, czy Twoje dziecko rzeczywiście się najada, na podstawie liczby karmień, mokrych pieluszek czy zmiany masy ciała. W przypadku kłopotów z ze skutecznym karmieniem Twojego dziecka z piersi, położna powinna zaproponować Ci pomoc, na przykład korektę sposobu przystawienia lub, jeśli trzeba, naukę odciągania pokarmu. 

Wsparcie laktacyjne w innych sytuacjach

Przy dłużej trwających kłopotach z karmieniem z piersi Twoje dziecko powinno jeść Twoje odciągnięte mleko. Nie należy stosować smoczków uspokajających ani butelek ze smoczkiem.

Jeśli będziesz rozdzielona ze swoim dzieckiem, powinnaś otrzymać informacje i wsparcie o możliwościach stymulacji laktacji i odciągania mleka. Szpital zapewni Ci w takim przypadku sprzęt, a położna nauczy Cię korzystać z niego.  

Podanie mieszanek mlekozastępczych jest możliwe wyłącznie na zlecenie lekarza, za Twoją zgodą lub zgodnie z Twoją decyzją. Lekarz wyjaśni możliwe negatywne skutki dla karmienia piersią, trudności w powrocie do karmienia piersią oraz czynniki ryzyka dla Ciebie i dziecka wynikające z niekarmienia piersią. W szpitalu niedozwolone jest reklamowanie preparatów mlekozastępczych.

Przed wypisem ze szpitala położna powinna rozwiać Twoje ewentualne wątpliwości związane z karmieniem piersią. 

Opieka laktacyjna w połogu

Po powrocie do domu opiekę laktacyjną nad Wami przejmuje położna podstawowej opieki zdrowotnej. Podczas wizyt patronażowych oceni laktację, stan Twoich piersi, sposób karmienia oraz rozwój dziecka. To również moment na zadawanie przez Ciebie pytań i rozwiązywanie problemów, takich jak ból przy karmieniu, trudności z przystawieniem albo wątpliwości, czy dziecko się najada.

Według Standardu opieka laktacyjna ma być dostosowana do Twojej sytuacji i Twoich decyzji. Standard wyraźnie zaznacza, że sposób karmienia dziecka należy do Ciebie. Jeśli zdecydujesz się nie karmić piersią, również powinnaś otrzymać wsparcie, w tym informacje o bezpiecznym karmieniu dziecka oraz o sposobach hamowania laktacji.

Pamiętaj, że masz prawo do rzetelnej informacji, realnej pomocy i szacunku dla swoich wyborów. Karmienie piersią jest naturalne, ale jest nowe dla Ciebie i dziecka, dlatego wymaga cierpliwości i wsparcia. Właśnie to wsparcie, zgodnie ze Standardem, powinno być dla Ciebie dostępne na każdym etapie.

Działania sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Dotacja finansowana przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027.”