Twoje prawa po porodzie i opieka nad noworodkiem

Opieka nad noworodkiem po porodzie powinna odbywać się z poszanowaniem Twoich praw i bliskości z dzieckiem. W artykule przeczytasz o tym, jakie masz prawa po porodzie oraz jak powinna wyglądać opieka nad noworodkiem zgodnie ze standardem opieki okołoporodowej.

Zgodnie ze Standardem podstawowym modelem opieki po porodzie na oddziale położniczym jest system „matka z dzieckiem”. Oznacza to, że Twoje dziecko powinno przebywać z Tobą przez cały czas w ciągu dnia i nocy, w tej samej sali. Rozdzielenie może nastąpić tylko w uzasadnionych sytuacjach medycznych.

Opiekę pielęgnacyjną nad Tobą i noworodkiem powinna sprawować położna. To czas, kiedy poznajesz swoje dziecko i uczysz się opieki nad nim. Położna będzie Cię w tym wspierać, udzielać wskazówek i towarzyszyć, ale nie zastępować w opiece.

Według Standardu nie jesteś osobą odwiedzającą swoje dziecko, ale jego główną opiekunką od pierwszych chwil.

W praktyce oznacza to, że czynności pielęgnacyjne i procedury związane z opieką nad noworodkiem powinny odbywać się w sali przy Tobie i za Twoją zgodą. Personel nie powinien zabierać dziecka na rutynowe procedury bez wyjaśnień i bez pytania Cię o zgodę.

Masz prawo:

• wiedzieć, co będzie robione z Twoim dzieckiem,
• wyrazić zgodę lub jej nie wyrazić,
• być obecna przy badaniach i zabiegach,
• trzymać dziecko na rękach także w ich trakcie, jeśli to możliwe.

To kwestia Twoich praw oraz komfortu i bezpieczeństwa dziecka, ponieważ bliskość rodzica może realnie zmniejszyć jego stres.

Opieka nad noworodkiem w oddziale położniczym

Po porodzie Twoje dziecko zbada lekarz neonatolog. Standard wskazuje, że to badanie powinno być po zakończonym dwugodzinnym kontakcie skóra do skóry, do 12 godzin od porodu. W pierwszych dwóch godzinach po porodzie jest miejsce przede wszystkim na bliskość, odpoczynek i pierwsze karmienie. Ważne jest, że jeśli nie ma uzasadnionych wskazań medycznych, badanie lekarskie nie powinno odbywać się kosztem pierwszego kontaktu. Podczas badania noworodka przez neonatologa przynajmniej jedno z rodziców powinno przy nim być.

W czasie pobytu na oddziale położniczym zostaną zaproponowane Tobie różne badania i działania profilaktyczne dla Twojego dziecka. Ich celem jest wczesne wykrycie ewentualnych problemów zdrowotnych i ochrona dziecka. Standard określa, jakie badania i procedury medyczne powinny być proponowane wszystkim noworodkom:

• badanie przesiewowe słuchu,
• badanie pulsoksymetrem, które jest w stanie wcześnie wykryć problemy kardiologiczne u noworodka,
• ocena budowy i kształtu języka, ocena budowy jamy ustnej i ruchomości języka pod kątem możliwości prawidłowego ssania piersi,
• ocena umiejętności ssania,
• badanie suchej kropli krwi pobranej z nakłucia pięty noworodka na bibułę, które wykrywa np. fenyloketonurię, mukowiscydozę lub wrodzoną niedoczynność tarczycy,
• obowiązkowe szczepienia – po zbadaniu przez lekarza, który założy kartę uodpornienia dziecka i zakwalifikuje noworodka do szczepienia lub zaleci odroczenie, 
• profilaktyka krwawienia spowodowanego niedoborem witaminy K, zwykle jest to zastrzyk z witaminą K.
  

Każda z tych procedur lub badań powinna być przedstawiona, wyjaśniona i wykonana za Twoją świadomą zgodą. Pamiętaj, jeśli tylko stan Twój i noworodka na to pozwala, procedury powinny być wykonywane w waszej sali, kiedy trzymasz dziecko na rękach. Nie musi być zabierane do osobnego pomieszczenia, Ty możesz je przytulać podczas badań, możesz też je karmić, jeśli potrzebuje. Standard wyraźnie wskazuje, że opieka powinna wspierać więź między Tobą a dzieckiem, a nie ją przerywać.

Opieka nad Tobą w oddziale położniczym

W czasie połogu położna będzie sprawdzać Twój stan fizyczny i samopoczucie, w tym m.in. obkurczanie macicy, gojenie się ewentualnych ran, laktację czy potrzeby fizjologiczne. Równie ważna jest Twoja kondycja psychiczna, więc otrzymasz wsparcie emocjonalne lub psychologiczne, jeśli będziesz tego potrzebować.

W czasie pobytu w szpitalu otrzymasz wsparcie w karmieniu dziecka piersią. Położna i personel do tego wyznaczony mają obowiązek pomóc Ci w przystawieniu dziecka, ocenie ssania i w rozwiązaniu ewentualnych trudności.

Standard podkreśla, aby personel medyczny był uważny na relacje matki i dziecka. Dotyczy to też  pozostałych członków rodziny, aby wykluczyć podejrzenie przemocy domowej.

Przy wypisie ze szpitala otrzymasz swoją i dziecka dokumentację medyczną. Znajdziesz w niej informacje o przeprowadzonych czynnościach profilaktycznych, badaniach i procedurach. Powinnaś tam mieć również dalsze zalecenia postępowania. Opieka nad Tobą i noworodkiem będzie  przekazana położnej podstawowej opieki zdrowotnej, aby mogła kontynuować opiekę u Ciebie w domu.

Czytaj więcej o tym, jak prawidłowo przystawić dziecko do piersi.

Działania sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Dotacja finansowana przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027.”