Czy zgoda „ogólna” jest ważna?

Wiele kobiet podczas przyjęcia na oddział położniczy otrzymuje do podpisu stos dokumentów. Wśród nich często znajduje się tzw. „zgoda ogólna” na leczenie. Możesz usłyszeć, że to tylko formalność, która pozwala lekarzom i położnym opiekować się Tobą i dzieckiem podczas pobytu w szpitalu.

Prawda jest jednak inna: zgoda „na wszystko” w świetle prawa nie istnieje.

Dlaczego zgoda ogólna to za mało?

Zdarza się, że personel medyczny traktuje ten jeden podpis jako zielone światło dla wszystkich działań, które podejmie przez kolejne godziny czy dni. Tymczasem taka „ogólna” zgoda to pozostałość po starych przepisach, które już dawno nie obowiązują.

Obowiązujące dziś przepisy nie pozostawiają wątpliwości: masz prawo do świadomej zgody na każdą konkretną czynność medyczną.

Nadal masz prawo:

• zadawać pytania,

• poprosić o czas do namysłu (jeśli sytuacja nie jest nagła),

• powiedzieć „nie”,

• zmienić zdanie.

Wyjątek: sytuacja nagła

Jeśli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, a pacjentka nie może wyrazić zgody, personel może działać bez niej. Dotyczy to sytuacji, w których każda zwłoka mogłaby doprowadzić do poważnych skutków zdrowotnych lub śmierci.

W praktyce oznacza, że personel medyczny może działać bez uprzedniej zgody pacjentki, jeśli:

• pacjentka nie może jej wyrazić (np. utrata przytomności),

• czas potrzebny na uzyskanie zgody spowodowałby realne niebezpieczeństwo.

To jednak wyjątek, a nie zasada.

Dlaczego to takie ważne?

Bo poród i opieka okołoporodowa dotyczą nie tylko zdrowia fizycznego, ale też:

• poczucia bezpieczeństwa,

• godności,

• wpływu na własne ciało i decyzje.

Prawo jest po to, by Cię chronić – ale działa tylko wtedy, gdy wiesz, że je masz.

Na co musisz wyrazić osobną zgodę?

Podpis pod ogólnym dokumentem przy przyjęciu nie oznacza, że lekarz może bez pytania wykonać dowolny zabieg. O Twoją zgodę personel powinien pytać za każdym razem, gdy planuje:

• podanie oksytocyny w celu przyspieszenia porodu,

• przebicie pęcherza płodowego,

• nacięcie krocza,

• podanie znieczulenia,

• wykonanie cesarskiego cięcia.

Dotyczy to również wszystkich badań i czynności wykonywanych przy Twoim dziecku.

Masz prawo wiedzieć i decydować

Zgoda jest ważna tylko wtedy, gdy jest świadoma. Oznacza to, że zanim powiesz „tak” lub „nie”, powinnaś otrzymać jasną i zrozumiałą informację: po co dany zabieg jest wykonywany, w czym ma pomóc Tobie lub dziecku, ale też jakie niesie ryzyko i czy istnieją inne drogi.

Podpisanie dokumentów przy przyjęciu do szpitala nie odbiera Ci prawa do decydowania o sobie w trakcie porodu. Masz pełne prawo pytać: „Czy to jest konieczne właśnie teraz?” i brać czynny udział w każdej decyzji dotyczącej Twojego ciała i Twojego dziecka.

Co warto zapamiętać?

• Zgoda ogólna „na wszystko” nie wystarcza.

• Zgoda musi dotyczyć konkretnej procedury.

• Masz prawo do informacji, pytań i odmowy.

• Masz prawo do zmiany decyzji.

• Twoja zgoda (lub jej brak) ma znaczenie i powinna być odnotowana w dokumentacji medycznej.

Twoje wsparcie pozwala nam edukować, reagować na naruszenia i wzmacniać świadomość praw tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna. Możesz pomóc, dołączając do nas na Patronite albo przekazując 1,5% podatku Fundacji Rodzić po Ludzku KRS 0000150773.